Merhaba sevgili dostlar!

Hepimizin bildiği üzere 1928 yılında Türkçe dilinin yazımı için en uygun alfabenin Latin alfabesi olduğuna karar verildi ve Atatürk’ün yaptığı harf inkılabı neticesinde bu harflerin kullanımına geçildi.

Aslında tarih boyunca çeşitli alfabe sistemleri tüm toplumlar tarafından kullanıldı. Türk tarihine bakıldığında ise Osmanlı’yla beraber Arap alfabesi kullanımı en uzun zaman kullanılan alfabe olmuş.

Fakat harf inkılabı öncesinde latin alfabesi kullanan insanlar Türkçe duydukları sesleri veya konuşulanları yazmak isteseydi bunu nasıl yapacaklardı?

1526 tarihinde, Kanuni Sultan Süleyman’ın komutasındaki Osmanlı ordusu Mohaç ovasında, Habsburg Hanedanı ile karşı karşıya gelir. Çok kısa sürecek olan bu savaşı Osmanlı kazanmış ve bu zaferle artık Orta Avrupa’da karşısına çıkabilecek herhangi bir güç kalmamıştır. Ancak savaşın askeri ve siyasi sonuçlarından ziyade burada bizi ilgilendiren başka bir şey daha olmuştur.

Bu savaş sonrasında Bartholomeo Georgieuiz; Osmanlılar’a esir düşmüş ve 11 yıl Osmanlı topraklarında yaşamak zorunda kalmıştır. Esareti bittikten sonra ise; ismi De Turcarum Moribus (Türklerin Davranışları) olan bir kitap yazdı. E haliyle bu kitapta Türkleri anlatırken, Türk dili hakkında da bilgiler ve örnekler vermeyi unutmadı.

Kitabın sayfalarını sizlerle paylaşıyorum.

Birechen bes on eiledum derdimi
Iaradandan ıftemisem iardumi
Terch eiledum zahmanumi gurdumi
Ne ileyim ieniemezun glanglumi

—————————————————–

Bir iken beş on eyledim derdimi
Yaradandan istemişem yardımı
Terk eyledim zamanımı yurdumu
Ne eyleyim yenemedim aklımı

Turca – Ne habar scizum girlerden?
Christianus – Hits nesle bilmezom tsaa dimege.
Turca – Gioldassum varmı tsenumle?
Christianus – Ioch, ialanuz geldum.
Turca – Benumle gelurmitsun?
Christianus – Irachmider tsenum utaghom?

————————————————————

Türk – Ne haber sizin yerlerden?
Hristiyan – Hiçbir şey bilmezim sana demeye.
Türk – Yoldaşın var mı seninle?
Hristiyan – Yok, yalnız geldim.
Türk – Benimle gelir misin?
Hristiyan – Irak (uzak) mıdır senin otağın (evin)?

Turca – Iachender bundan gustereim tsaa.
Christianus – Gel ghusteriuere Allaha tseuertson.
Turca – Kalch iochari tur bonda.
Christianus – Hanghi daraftan der bilmezum.
Turca – Tsag eline bacha ghun doghutsine
Christianus – Bir buch evv atsarghibi gurunur omider?

———————————————-

Türk – Yakındır buradan göstereyim sana.
Hristiyan – Gel göster Allah’ı seversen.
Türk – Kalk yukarı dur burda.
Hristiyan – Hangi taraftan der(sin) bilmezum.
Türk – Sağ eline baka, gün doğusuna.
Hristiyan – Bir büyük ev eser gibi görünür, o mudur?

Related Article